home Trang chủ   »  Tin chung mạng lưới  »  MINH BẠCH TRONG SẢN XUẤT LÂM NGHIỆP: CÁC PHÁT HIỆN CHÍNH TỪ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VPA FLEGT-IM

Tin tức nổi bật

Liên kết website

Đối tác

AID Asia Vi cong dong Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững VPA/FLEGT

MINH BẠCH TRONG SẢN XUẤT LÂM NGHIỆP: CÁC PHÁT HIỆN CHÍNH TỪ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VPA FLEGT-IM

Cập nhật : 2019-07-09

Lượt xem : 167


Minh bạch từ lâu đã được xem là một trong những nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong quản lý kinh tế xã hội cũng như trong quản lý nhà nước. Kể từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới - WTO, Việt Nam đặc biệt quan tâm và đẩy mạnh thực hiện minh bạch trong tất cả các lĩnh vực vì nó là một trong những yêu cầu thiết yếu của việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo tính dân chủ cũng như thực hiện các cam kết quốc tế. Trong sản xuất lâm nghiệp, đứng trước bối cảnh Liên minh châu Âu và Chính phủ Việt Nam đã chính thức ký kết hiệp định VPA-FLEGT vào ngày 19 tháng 10 năm 2018 tại Brussel- Bỉ và cấp phép FLEGT cũng sẽ được tiến hành trong thời gian sau năm 2020 thì việc thực thi đầy đủ nguyên tắc minh bạch cũng là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, cấp bách hiện nay. Trong quá trình khảo sát, điều tra về tác động của VPA-FLEGT do FAO tài trợ và SRD thực hiện tại 4 tỉnh, nhóm nghiên cứu nhận thấy có 4 vấn đề liên quan đến tính minh bạch đối với hộ trồng rừng, doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô siêu nhỏ và nhỏ trong sản xuất lâm nghiệp.

1- Minh bạch trong các khoản phí liên quan trồng và khai thác rừng. Theo kết quả khảo sát thì ở mỗi địa phương khác nhau cũng tồn tại các hình thức thu và mức thu phí khác nhau. Tại tỉnh Phú Thọ, chính quyền cấp xã thu 80 kg thóc/1 ha rừng trồng khi hộ tiến hành khai thác gỗ, trong khi đó tại tỉnh Quảng Nam thì khi khai thác mỗi hộ phải nộp 10 nghìn đồng/sào đối với diện tích đất rừng đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và 50 nghìn đồng/sào đối với diện tích đất rừng chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hơn nữa, phần lớn các hộ dân đều không biết được việc quản lý và sử dụng nguồn quỹ này được thực hiện và chi tiêu như thế nào, họ hoàn toàn không rõ về mục đích chi, định mức chi, cũng như không có một báo cáo nào công bố về tình hình thu chi nguồn quỹ này. Do vậy, theo kết quả đánh giá về tính minh bạch trong các khoản phí liên quan đến trồng và khai thác rừng thì có 33% số hộ khảo sát đánh giá là rất kém, 18,8% đánh giá là kém, và 30,7% cho là trung bình, 17,5% cho là tốt và rất tốt.

2- Minh bạch về nguồn gốc gỗ. Vẫn còn một số doanh nghiệp chưa minh bạch về nguồn gốc gỗ đưa vào chế biến. Khảo sát 36 doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ chế biến gỗ cho thấy có 72,2% doanh nghiệp minh bạch về nguồn gốc gỗ đưa vào chế biến và 28,8 % số doanh nghiệp còn lại là chưa minh bạch. Sự minh bạch được thể hiện qua việc doanh nghiệp có đầy đủ các giấy tờ chứng minh nguồn gốc của gỗ, theo dõi và ghi chép đầy đủ lượng gỗ nhập vào và xuất ra. Tuy nhiên, vẫn còn một số doanh nghiệp không ghi chép đầy đủ lượng gỗ nhập vào và xuất ra, họ cũng không có đủ giấy tờ về nguồn gốc các loại gỗ nhập vào như bảng kê lâm sản, giấy đăng ký khai thác.

3-Minh bạch trong việc làm giấy tờ liên quan đến khai thác. Hầu hết các hộ gia đình đều để cho tư thương mua gỗ chuẩn bị và thực hiện các hồ sơ, thủ tục khai thác rừng với UBND xã. Theo kết quả điều tra chỉ có 15,6% số hộ phỏng vấn là tự làm các giấy tờ liên quan đến khai thác, 42,4% số hộ được thực hiện bởi tư thương, và 42,0% là không làm các giấy tờ khai thác. Ngoài ra, khi phỏng vấn các tư thương thì họ cho biết họ mua bán của nhiều hộ khác nhau và thậm chí trên nhiều xã khác nhau, nhưng họ chỉ làm giấy tờ tại một nơi.

4- Minh bạch trong quản lý của của các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ chế biến gỗ (MSEs). Hầu hết các MSEs đều không muốn tiếp nhóm nghiên cứu. Rất ít MSEs chia sẻ về kết quả kinh doanh, cụ thể như: tổng doanh thu, lợi nhuận trước và sau thuế, lương và các nghĩa vụ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Đại đa số các MSEs đều tìm cách từ chối cho xem các giấy tờ liên quan đến các vấn đề trên.

Những vấn đề trên được rút ra từ kết quả khảo sát điều tra cơ bản về giám sát tác động của VPA FLEGT đối với hộ trồng rừng, doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô nhỏ và siêu nhỏ do FAO tài trợ. Nhóm nghiên cứu đề nghị chính phủ, các nhà tài trợ cần thúc đẩy tính minh bạch cũng như tăng cường nâng cao nhận thức một cách đầy đủ về vấn đề này cho các bên trực tiếp liên quan vào các hoạt động sản xuất lâm nghiệp như: hộ gia đình, tư thương, doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô siêu nhỏ và nhỏ. Điều này sẽ góp phần rất lớn vào việc thúc đẩy phát sản xuất lâm nghiệp bền vững cũng như hỗ trợ thực hiện tốt các cam kết quốc tế.

Tin khác