home Trang chủ   »  Tin chung mạng lưới  »  SRD nói với cộng đồng về tính hợp pháp của gỗ

Tin tức nổi bật

Liên kết website

Đối tác

AID Asia Vi cong dong Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững VPA/FLEGT

SRD nói với cộng đồng về tính hợp pháp của gỗ

Cập nhật : 2015-06-25

Lượt xem : 1327


Rừng mang lại lợi ích to lớn cho cuộc sống của con người. Cuộc sống ngày nay đòi hỏi nhu cầu ngày càng cao, rừng là nguồn vô tận cung cấp vật liệu làm ra giấy viết, tơ sợi nhân tạo dệt vải, gỗ quý làm cửa làm nhà, bắc cầu lớn qua sông, đóng những con tàu đồ sộ vượt đại dương. Rừng còn giúp cho việc điều hòa khí hậu, làm trong lành không khí do khói tỏa từ các nhà máy, xe cộ, ngăn bớt sự hung dữ của những con thác đầu nguồn. Rừng cho ta những thung lũng đẹp, những thảm cây xanh, những thác nước bạc làm nên những thắng cảnh đề con người nghỉ ngơi và là nguồn lợi du lịch to lớn. Tuy nhiên, tài nguyên rừng ở nước ta hiện nay đang đứng trước nhiều áp lực của phát triển kinh tế, bởi sự nhận thức chưa toàn diện của con người nên việc khai thác gỗ bất hợp pháp vẫn đang còn phổ biến, đó là nguyên nhân chính của nạn phá rừng và nghèo đói của người Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung. Trước thực tế đó, Liên minh Châu Âu (EU) đã xây dựng một kế hoạch hành động để đối phó với vấn đề này. Kế hoạch hành động này được gọi là "Thực thi Lâm luật, Quản trị Rừng và Thương mại Lâm sản" (FLEGT). Kế hoạch Hành động FLEGT bao gồm các biện pháp: Ngăn chặn việc nhập khẩu gỗ bất hợp pháp vào EU; Cải thiện việc cung cấp gỗ hợp pháp; Tăng nhu cầu gỗ từ rừng được quản lý có trách nhiệm.
 

Nói với cộng đồng về tính hợp pháp của gỗ

Hiện Việt Nam có hàng vạn hộ gia đình tham gia vào chế biến và thương mại gỗ và sản phẩm gỗ. Các hộ này tập trung với số lượng lớn tại các làng nghề gỗ truyền thống, đặc biệt là ở các tỉnh phía Bắc. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các hộ này thường đa dạng, về cả về quy mô, chủng loại mẫu mã sản phẩm, tay nghề, lao động, thị trường đầu ra và tác động đối với môi trường. Nhiều hộ trong số này hiện chưa quan tâm đúng mức đến tính hợp pháp khi sử dụng gỗ làm nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất của mình. Điều này không chỉ là do hộ còn thờ ơ đối với vấn đề này, mà còn bởi những người tiêu thụ các sản phẩm này chưa thực sự quan tâm đến việc sản phẩm mà mình mưa có hợp pháp hay không. Việc thiết kế và vận hành hệ thống nhằm đảm bảo các hộ hiện đang tham gia vào chế biến và thương mại gỗ tuân thủ được các yêu cầu của Nhà nước về tính hợp pháp của gỗ, trong đó bao gồm cả việc tuân thủ những quy định về xã hội và môi trường sẽ gặp phải không ít khó khăn. Đơn giản bởi từ trước đến nay hầu hết các hộ chưa thực hiện theo các yêu cầu này. Bên cạnh đó, tuân thủ các quy định mà Nhà nước đã ban hành, và các quy định mới sau khi VPA được ký kết có thể đồng nghĩa với việc phát sinh thêm các chi phí mới cho các hộ, bao gồm cả các chi phí về tài chính và thời gian, và như vậy chắc chắn nhiều hộ hiện chưa sẵn sàng để làm việc này.

Tương tự như vậy đối với hộ trồng rừng, có thể nói nguồn gỗ rừng trồng của hộ hầu hết là hợp pháp. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra ở đây là hộ có bằng chứng gì để minh chứng điều này? Gỗ hợp pháp đòi hỏi hộ phải có quyền hợp pháp đối với đất và cây trồng trên đất, và điều quan trọng là hộ cần có các bằng chứng pháp lý rõ ràng chứng minh tính hợp pháp của mình đối với cả đất và cây mình trồng trên đất. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ (hay còn gọi là sổ đỏ) là bằng chứng quan trọng xác nhận tính hợp pháp của hộ đối với đất. Tuy nhiên, theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, hiện còn khoảng 30% trong tổng số hộ đã được giao đất, tương đương với khoảng trên 400.000 hộ, hiện vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận sử dụng đất. Điều này có nghĩa là các hộ này sẽ gặp phải khó khăn trong việc minh chứng minh là chủ đất hợp pháp đối với mảnh đất được giao. Bên cạnh đó, sổ đỏ tuy quan trọng như chưa đủ đối với hộ; để đảm bảo gỗ rừng trồng của hộ là hợp pháp hộ trồng rừng cũng cần phải có thêm các bằng chứng khác như xác nhận của chính quyền địa phương hoặc kiểm lâm địa bàn về tính hợp pháp của gỗ được trồng trên đất của mình. Hộ cũng có thể gặp phải khó khăn tại nếu chính quyền địa phương gây phiền hà hoặc nhũng nhiễu trong việc xác nhận tính hợp pháp đối với nguồn gỗ rừng trồng của hộ.

Và nói với cộng đồng bằng thông điệp dễ hiểu

Bằng mọi hình thức dễ hiểu nhất để chuyển tải đến cộng đồng

Bà Vũ Thị Bích hợp - Giám đốc SRD, Trưởng ban điều hành mạng lưới VNGO –FLEGT cho biết: Để nâng cao việc sử dụng gỗ hợp pháp, góp phần tăng cường quản trị rừng hiệu quả, điều quan trọng không chỉ là thay đổi về các yêu cầu pháp lý có liên quan và tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu này, mà còn là thay đổi nhận thức của các bên liên quan, bao gồm nhóm các hộ gia đình nêu trên, chính quyền địa phương và cả những người trực tiếp tiêu dùng các sản phẩm gỗ như chúng ta. Nhận thức không thể thay đổi được trong ngày một ngày hai. Do vậy, việc ban hành và thực hiện những yêu cầu pháp lý hiệu quả cần phải được tiến hành song song với nâng cao nhận thức cho các bên liên quan.

Vậy làm thế nào để truyền tải những nội dung phức tạp thành những điều đơn giản, dễ hiểu cho cộng đồng?. Phân tích đối tượng truyền thông của FLEGT tại cộng đồng như thế nào?. Làm thế nào để xây dựng những thông điệp chủ chốt cho những mục tiêu truyền thông, cho từng nhóm đối tượng cụ thể của FLEGT?.... Đó là một trong số nhiều nội dung mà SRD luôn mong đợi sau mỗi khóa tập huấn tại cộng đồng các địa phương đang có dự án do SRD triển khai. Thời gian gần đây, SRD đã có một chuỗi sự kiện truyền thông liên quan để giúp cộng đồng nhận thức, thay đổi hành vi, nâng cao nhận thức của mình trong việc trồng rừng và quản lý rừng có trách nhiệm. Gần đây nhất, ngày 25/5/2015, SRD đã tổ chức lớp Tập huấn "Kỹ năng truyền thông cộng đồng về FLEGT" nhằm giúp các học viên là đại diện cho các nhóm cộng đồng hiểu rõ hơn được trách nhiệm mình đang làm trong việc "Thực thi Lâm luật, Quản trị Rừng và Thương mại Lâm sản" nhằm giúp cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng giảm thiểu những tác động tiêu cực của việc thực thi VPA/FLEGT trong tương lai. SRD nói riêng và các tổ chức phi chính phủ nói chung được ví như những con kiến bò khắp nơi để mang kiến thức chính sách đến với cộng đồng.

Kết quả tại các lớp tập huấn đã đạt được là: Các học viên đã xây dựng các ý tưởng và thông điệp cụ thể cho các ấn phẩm truyền thông. Nhiều ý tưởng về các ấn phẩm truyền thông sáng tạo đã được trình bày và thảo luận; cộng đồng biết lựa chọn các kênh truyền thông phù hợp; biết đến kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức các sự kiện truyền thông tại địa phương. Với sự tâm huyết, trách nhiệm, các chuyên gia của SRD đã dung những hình ảnh cụ thể để minh họa, thông điệp dễ hiểu nhằm giúp các học viên hình dung rõ hơn về chủ đề cũng như những mong đợi sau mỗi khóa tập huấn.

Chương trình tập huấn nằm trong khuôn khổ dự án án “Thúc đẩy chương trình FLEGT tại vùng Đông Nam Á thông qua sự tham gia chủ động của các CSO”, do EU và FERN tài trợ với vai trò điều phối và thực hiện bởi SRD trong 3 năm (2014 - 2016).

Hồng Minh

Nguồn: http://www.tapchitainguyenvamoitruong.vn/383/TNMT/10185/SRD-noi-voi-cong-dong-ve-tinh-hop-phap-cua-go.html

Tin khác