home Trang chủ   »  Tin chung mạng lưới  »  VẤN ĐỀ GIỚI TRONG SẢN XUẤT LÂM NGHIỆP: CÁC PHÁT HIỆN CHÍNH TỪ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VPA-IM TẠI 04 TỈNH

Tin tức nổi bật

Liên kết website

Đối tác

AID Asia Vi cong dong Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững VPA/FLEGT

VẤN ĐỀ GIỚI TRONG SẢN XUẤT LÂM NGHIỆP: CÁC PHÁT HIỆN CHÍNH TỪ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VPA-IM TẠI 04 TỈNH

Cập nhật : 2019-07-09

Lượt xem : 306


Là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới ký công ước quốc tế xóa bỏ mọi hình thức phân biệt và đối xử với phụ nữ (CEDAW), Việt Nam đã và đang nỗ lực để đảm bảo tăng trưởng kinh tế gắn với công bằng xã hội và đảm bảo quyền của người phụ nữ. Vấn đề về bình đẳng giới luôn có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam. Những tiến bộ đáng kể về quyền của người phụ nữ được ghi nhận trên tất cả các lĩnh vực trong những năm gần đây. Tuy vậy, vẫn còn một số vấn đề tồn tại liên quan đến bình đẳng giới. Báo cáo này trình bày một số phát hiện liên quan đến giới trong sản xuất lâm nghiệp, các phát hiện này có được từ kết quả điều tra về tác động của VPA-FLEGT do FAO tài trợ và SRD thực hiện.

Phụ nữ ít được tiếp cận về đất đai trong lâm nghiệp, phần lớn các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là do chồng đứng tên. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp, trong quá trình điều tra, ghi nhận ba trường họp đứng tên trên giấy đó là (i) chồng và vợ đứng tên; (ii) chồng đứng tên; hoặc vợ đứng tên. Trường hợp cả chồng và vợ đứng tên không phổ biến bằng chồng đứng tên, số liệu khảo sát trên 4 tỉnh cho thấy có 25% hộ phỏng vấn là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp do cả vợ và chồng đứng tên trong khi đó 64% số hộ phỏng vấn phản hồi là chồng đứng tên. Người phụ nữ không đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được giải thích là các giấy chứng nhận đất đã làm trước đây, thông thường là đứng tên chồng nên không muốn đổi lại giấy khác vì phải mất một khoản lệ phí nhất định hoặc là họ không nhận thức hết sự cần thiết của việc đứng tên mình trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trên thực tế, nếu người phụ nữ không được đứng tên trên giấy chứng nhận thì sẽ rất thiệt thoài cho họ, đặc biệt trong các trường hợp mà họ bị buộc phải ly hôn và phân chia tài sản. Trong trồng rừng sản xuất, mặc dầu cả phụ nữ và nam giới đều tham gia bàn bạc và quyết định trồng rừng, nhưng trên 50% các công việc là do phụ nữ thực hiện. Các hoạt động để tiến hành sản xuất lâm nghiệp thường kéo dài cả một chu kỳ trồng rừng, trong quá trình thực hiện các hoạt động này tùy thuộc vào hộ kinh hay hộ dân tộc mà sự phân công lao động trong các hoạt động là có sự khác biệt một cách tương đối. Tuy nhiên, các hoạt động đòi hỏi nhiều thời gian và tương đối nặng nhọc như phát quang, gieo hạt và làm cỏ thì người phụ nữ thường phải làm nhiều hơn gấp 2-3 lần so với nam giới. Phụ nữ thường đảm nhiệm các công việc gia đình như chăm sóc con cái, kiếm củi, lấy nước, cộng với việc phải dành nhiều thời gian cho sản xuất lâm nghiệp thì thực sự cũng là một ghánh nặng đáng kể cho họ.

Các doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô vừa và nhỏ sử dụng lao động dài hạn nam nhiều so với lao động nữ. Khảo sát 36 doanh nghiệp tại 04 tỉnh cho thấy có đến 64% số lao động dài hạn tại các doanh nghiệp là nam, bên cạnh đó mức lương tháng trả cho lao động nam cao hơn lao động nữ từ 500 đến 700 nghìn đồng. Theo ý kiến của doanh nghiệp thì họ có nhu cầu sử dụng lao động nam nhiều hơn lao động nữ vì các việc làm trong sản xuất và chế biến gỗ thường rất nặng nhọc và cần có sức khỏe, chính vì vậy mà số lao động nam cũng nhiều lên một cách tương ứng và do lao động nặng nhọc nên mức lương của doanh nghiệp trả cho lao động nam cũng cao hơn so với lao động nữ. Một khía cạnh khác mà doanh nghiệp thường không muốn đề cập một cách trực tiếp đó là họ cũng e ngại sử dụng lao động nữ vì phụ nữ thường phải sinh nở nên ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp họ.

Phụ nữ ít được tham gia các lớp tập huấn nghiệp vụ nâng cao trong sản xuất chế biến gỗ. Các doanh nghiệp tuyển lao động nữ làm việc chủ yếu dựa vào tình trạng thể lực của các lao động nữ, phụ nữ khỏe mạnh thì được ưu tiên làm việc. Khi làm việc trong các doanh nghiệp, lao động nữ thường rất ít được tham gia các lớp đào tạo nâng cao tay nghề cũng như các lớp đào tạo về an toàn lao động trong sản xuất. Do ít được đào tạo nâng cao nên rất hiếm phụ nữ có thể giữ vị trí quan trọng trong công ty như tổ trưởng hay quản đốc công ty, phần lớn các vị trí này là do nam giới đảm nhiệm. Ở khí cạnh khác, do không được đào tạo đầy đủ các kỹ năng về an toàn lao động nên vẫn còn một số vấn đề về an toàn lao động xảy ra đối với nhiều lao động nữ. Trong khuôn khổ của hoạt động khảo sát, các vấn đề về giới trong sản xuất lâm nghiệp được đề cập trên bốn phát hiện chính đó chính là đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, phân công lao động trong trồng rừng, sử dụng lao động và chi trả lương trong các doanh nghiệp, cơ hội đào tạo cho lao động nữ. Để đảm bảo công bằng, bình đẳng giới cần tiếp tục có những đánh giá để từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

Tin khác