home Trang chủ   »  Tin tức  »  VIỆT NAM NỖ LỰC TRIỂN KHAI HIỆP ĐỊNH VPA/FLEGT

Tin tức nổi bật

Liên kết website

Đối tác

AID Asia Vi cong dong Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững VPA/FLEGT

VIỆT NAM NỖ LỰC TRIỂN KHAI HIỆP ĐỊNH VPA/FLEGT

Cập nhật : 2019-11-28

Lượt xem : 57


Việt Nam nỗ lực triển khai hiệp định VPA/FLEGT  

Sau khi Hiệp định đối tác tự nguyện về thực thi Luật Lâm nghiệp, Quản trị rừng và Thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) giữa Chính phủ Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EU) có hiệu lực, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Hiệp định. Kế hoạch này gồm 7 nhóm nhiệm vụ chính: Tuyên truyền và công bố thông tin;  Hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật; Cải thiện hạ tầng kỹ thuật để vận hành Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam (VNTLAS); Nâng cao năng lực thực thi Hiệp định; Quản lý, giám sát và đánh giá thực thi Hiệp định; Hoàn thiện cơ chế chính sách phát triển bền vững ngành chế biến gỗ xuất khẩu; Tăng cường hợp tác khu vực và toàn cầu về FLEGT. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn được giao là cơ quan đầu mối thực thi Hiệp định.

Xây dựng Kế hoạch truyền thông và công bố thông tin

Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) đang chủ trì triển khai đánh giá nhu cầu thông tin của các bên liên quan về Hiệp định và đánh giá tính sẵn có của các thông tin do Việt Nam công bố theo Phụ lục VIII của Hiệp định. Kết quả hai đánh giá này sẽ là cơ sở đầu vào xây dựng Kế hoạch truyền thông và công bố thông tin về Hiệp định.

Tại cuộc họp Nhóm nòng cốt đa bên lần thứ 7 (ngày 5/11/2019), Nhóm tư vấn đã trình bày báo cáo kết quả hai đánh giá. Theo báo cáo đối tượng ưu tiên cung cấp thông tin về VPA gồm các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng (hộ gia đình trồng rừng), doanh nghiệp kinh doanh chế biến gỗ, sản phẩm gỗ, các tổ chức xã hội. Thông tin do Việt Nam công bố gồm 9 nhóm thông tin về: luật pháp; quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp và giao đất lâm nghiệp; quản lý rừng; sản xuất gỗ trong nước; cơ sở dữ liệu vi phạm luật lâm nghiệp và thương mại gỗ; chế biến; đầu tư và doanh thu; thương mại gỗ; hệ thống VNTLAS. Những thông tin này do nhiều cơ quan chịu trách nhiệm lưu trữ và cung cấp như cổng thông tin điện tử Chính phủ, Bộ NN&PTNT,Tổng cục Lâm nghiệp, Cục kiểm lâm, Bộ TN&MT, Tổng cục Thống kê, Tổng cục Hải quan... Thông tin về hệ thống VNTLAS hiện đang trong quá trình xây dựng hướng dẫn.

Dự kiến Kế hoạch truyền thông và công bố thông tin sẽ được hoàn thiện và trình Uỷ ban Thực thi chung JIC thông qua vào đầu tháng 1/2020.

 

11111

Cuộc họp Nhóm nòng cốt thực thi đa bên lần thứ 7 (Ảnh: SRD)

 

Xây dựng Nghị định về Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam

Tháng 12/2018, Bộ NN&PTNT giao cho Tổng cục Lâm nghiệp chủ trì xây dựng Nghị định về VNTLAS và tháng 2/2019, Tổng cục Lâm nghiệp (TCLN) giao cho Cục kiểm lâm chủ trì xây dựng Nghị định về VNTLAS.  Dự thảo Nghị định VNTLAS đã được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và Bộ NN&PTNT để lấy ý kiến góp ý của các cá nhân, tổ chức có kiên quan và đối tượng chịu tác động của Nghị định. Một số cuộc họp, hội thảo tham vấn góp ý cho dự thảo Nghị định đã được TCLN phối hợp tổ chức ở một số địa phương. Bộ NN&PTNT nhận được 70 văn bản góp ý với 402 ý kiến của các Bộ, cơ quan ngang bộ, UBND tỉnh, Sở NN&PTNT tỉnh, các tổ chức xã hội (trong đó có góp ý của SRD). Nhiều ý kiến góp ý bằng văn bản, cũng như trong cuộc họp Nhóm nòng cốt đa bên lần thứ 6 (ngày 6/7/2019) và thứ 7 (ngày 5/11/2019) cho rằng dự thảo Nghị định VNTLAS chỉ quy định Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam đối với nhập khẩu, xuất khẩu gỗ, các sản phẩm gỗ; tiêu chí, thẩm quyền, trình tự, thủ tục phân loại doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ; cấp giấy phép FLEGT” là chưa hợp lý. Bởi theo điều 8 của Hiệp định VPA/FLEGT và Điều 69 Luật Lâm nghiệp thì Hệ thống VNTLAS là yêu cầu bắt buộc đối với tất cả các loại gỗ và sản phẩm gỗ tham gia chuỗi cung ứng mà không căn cứ vào mục tiêu hay thị trường khách hàng (tức là không chỉ bao gồm các trường hợp nhập khẩu, xuất khẩu, mà cả các trường hợp tiêu thụ nội địa).

Với ý kiến góp ý trên đại diện cơ quan chủ trì xây dựng Nghị định đã giải trình VNTLAS được điều chỉnh ở nhiều văn bản, quy phạm pháp luật trong lĩnh vực lâm nghiệp, hải quan, ngoại thương, đất đai, lao động, xử lý vi phạm hành chính… Trong lĩnh vực lâm nghiệp thì sau khi Luật lâm nghiệp được ban hành, Chính phủ, Bộ NN&PTNT đã ban hành 4 nghị định, 7 thông tư để quy định chi tiết việc thực hiện luật trong đó có nhiều nội dung liên quan đến VNLAS. Chính phủ VN cam kết về nội luật hóa Hiệp định VPA/FLEGT chỉ tập trung vào 4 nội dung chính là: quản lý gỗ nhập khẩu; phân loại doanh nghiệp; xác minh xuất khẩu và cấp phép FLEGT. Dự thảo Nghị định VNTLAS chỉ quy định phân loại doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ bởi việc phân loại phân loại doanh nghiệp khai thác, mua bán, vận chuyển, chế biến không phù hợp với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và không tạo thuận lợi, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Hiện tại Bộ tư pháp đã tiến hành thẩm định dự thảo Nghị định VNTLAS. Theo kế hoạch cơ quan chủ trì xây dựng Nghị định sẽ tiến hành giải trình, tiếp thu ý kiến thẩm định của Bộ tư pháp để hoàn thiện dự thảo Nghị định trình Chính phủ để lấy ý kiến các thành viên Chính phủ. Sau khi nhận được các ý kiến từ Chính phủ, dự thảo Nghị định sẽ tiếp tục được hoàn thiện để tháng 12/2019 sẽ trình Chính phủ xem xét ban hành.

Xây dựng Khung giám sát và đánh giá VPA/FLEGT

Hiệp định VPA/FLEGT đề cập cụ thể đến ba thành phần giám sát và đánh giá: Đánh giá tính sẵn sàng vận hành của VNTLAS; Đánh giá độc lập về VNTLAS và Giám sát tác động của VPA. Khung Giám sát và Đánh giá VPA/FLEGT sẽ được xây dựng để Ủy ban Thực hiện chung (JIC) và các bên liên quan có thể sử dụng trong quá trình giám sát và đánh giá việc thực hiện VPA. Năm 2018, Uỷ ban chuẩn bị chung (JPC) đã đồng ý về nguyên tắc TCLN chủ trì xây dựng ToR tuyển tư vấn xây dựng khung giám sát và đánh giá VPA/FLEGT. Dự thảo ToR đã được thảo luận tại cuộc họp Nhóm nòng cốt đa bên lần thứ 7. Theo dự thảo ToR thì một nhóm tư vấn gồm chuyên gia quốc tế và Việt Nam sẽ xây dựng Khung giám sát và đánh giá thông qua quá trình tham vấn để đảm bảo rằng Khung này sẽ đáp ứng được sự mong đợi của Việt Nam, EU và các bên kiên quan tham gia vào các khía cạnh khách nhau của giám sát và đánh giá VPA/FLEGT. Dự kiến Khung giám sát và đánh giá sẽ được hoàn thiện vào cuối năm 2020.

Cuộc họp lần thứ nhất Uỷ ban Thực thi chung

Ủy ban thực thi chung (JIC) được thành lập sau khi Hiệp định VPA/FLEGT có hiệu lực nhằm quản lý, giám sát và đánh giá việc thực hiện Hiệp định. JIC do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT và Trưởng Phái đoàn EU tại Việt Nam là đồng chủ tịch. Sáng ngày 15/11/2019, cuộc họp JIC lần thứ nhất đã được tổ chức với sự tham dự của đại diện Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Tổng cục Hải quan, các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT và Tổng cục Lâm nghiệp, Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam, Tổng vụ Môi trường Ủy ban Châu Âu, Phái đoàn EU tại Việt Nam, Đại sứ quán CHLB Đức và Đại sứ quán Phần Lan tại Việt Nam và Viện Lâm nghiệp Châu Âu.

Tại cuộc họp, Đồng chủ tịch JIC đã thống nhất lộ trình thực hiện Hiệp định trong năm 2020 gồm: Hoàn thiện quy chế hoạt động của JIC; Chuẩn bị Bảng giám sát tiến độ thực hiện Hiệp định cho JIC; Chuẩn bị Báo cáo thường niên lần thứ nhất của JIC; Hoàn thiện các quy định, thủ tục về trọng tài cho VPA/FLEGT; Hoàn thiện kế hoạch hành động về truyền thông và công bố thông tin; Xây dựng Khung giám sát và đánh giá việc thực thi Hiệp định; Xây dựng bảng so sánh cam kết của Hiệp định với các văn bản pháp luật Việt Nam.

Bên cạnh đó, Đồng chủ tịch JIC đã cho phép cử thêm đại diện của Nhóm nòng cốt đa bên tham gia cuộc họp (Tổ công tác kỹ thuật liên ngành) JEM và cuộc họp JIC với tư cách là quan sát viên và tổ chức Ngày FLEGT lần thứ nhất tại Việt Nam nhân dịp nhân dịp kỷ niệm 75 năm ngành lâm nghiệp Việt Nam vào tháng 8/2020.

Sự tham gia của các tổ chức phi chính phủ trong việc thực thi Hiệp định

Sự tham gia của các tổ chức phi chính phủ trong việc thực thi và giám sát Hiệp định VPA đã được quy định tại Điều 15 của Hiệp định “Việt Nam đảm bảo rằng việc thực thi và giám sát Hiệp định này sẽ được thực hiện một cách minh bạch cùng với sự tham gia của các bên liên quan, bao gồm các tổ chức phi chính phủ, hiệp hội lâm nghiệp, doanh nghiệp, tổ chức công đoàn, cộng đồng địa phương và người dân sinh sống trong khu vực rừng”. Sự tham gia này được chính thức hóa qua hoạt động của Nhóm nòng cốt thực thi đa bên về Hiệp định VPA/FLEGT (Nhóm nòng cốt đa bên). Nhóm nòng cốt đa bên được thành lập năm 2017 với chức năng là đầu mối điều phối và thúc đẩy sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình thực thi Hiệp định VPA/FLEGT ở Việt Nam và hỗ trợ Ủy ban thực thi chung (JIC) trong việc giám sát, đánh giá việc thực thi Hiệp định. Nhóm nòng cốt đa bên hoạt động theo cơ chế mở, thành viên đăng ký tham gia nhóm trên cơ sở tự nguyện, hiện nay có 38 tổ chức tham gia gồm: cơ quan quản lý nhà nước; hiệp hội ngành nghề; tổ chức xã hội;  tổ chức phi chính phủ (8 INGO và 10 VNGO ); đơn vị nghiên cứu. Nhóm nòng cốt được chủ trì bởi 1 lãnh đạo của TCLN và đồng chủ trì bởi 1 thành viên nhóm theo nguyên tắc luân phiên. Đồng chủ trì sẽ do nhóm đề cử và lựa chọn theo nguyên tắc đồng thuận. Nhóm nòng cốt đa bên báo cáo trực tiếp lên JEM và JIC về những khuyến nghị của nhóm.

Để các NGO tham gia có hiệu quả trong việc thực thi và giám sát VPA qua cơ chế Nhóm nòng cốt đa bên, đòi hỏi các NGO cần có năng lực chuyên môn về các nội dung triển khai Hiệp định để có thể đóng góp cho các nội dung này khi được trao đổi thông qua nhóm nòng cốt đa bên. Các tổ chức NGO cần được nâng cao năng lực để tổ chức các hoạt động giám sát tác động của VPA tới các đối tượng hộ gia đình trồng rừng, doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô nhỏ, siêu nhỏ để đề xuất kế hoạch giảm thiểu các tác động tiêu cực nếu có. Ngoài ra, các tổ chức NGO cũng cần huy động được nguồn lực tài chính để triển khai hoạt động truyền thông, nâng cao năng lực cho các hộ gia đình trồng rừng, doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô nhỏ, siêu nhỏ tuân thủ được các quy định gỗ hợp pháp cũng như triển khai giám sát tác động của VPA tới các đối tượng này.

Mạng lưới VNGO-FLEGT xác định sẽ tham gia vào giám sát tác động của VPA/FLEGT đến nhóm hộ trồng rừng, khai thác, mua bán vận chuyển và chế biến gỗ và doanh nghiệp chế biến gỗ quy nhỏ. Để thực hiện được nhiệm vụ này các tổ chức thành viên Mạng lưới VNGO-FLEGT cần được cung cấp các kỹ năng thu thập, phân tích thông tin, xây dựng báo cáo giám sát cũng như kỹ năng xây dựng đề xuất dự án xin tài trợ quốc tế để thực hiện hoạt động giám sát tác động.

Với những nỗ lực của các cơ quan quản lý nhà nước và các bên liên quan trong việc triển khai VPA sẽ góp phần thúc đầy ngành công nghiệp chế biến gỗ phát triển bền vững, hiệu quả, đưa Việt Nam trở thành một trong những nước hàng đầu trên thế giới về sản xuất, chế biến, xuất khẩu sản phẩm gỗ với kim ngạch xuất khẩu gỗ năm 2025 đạt 18 đến 20 tỷ USD như mục tiêu trong Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ.

Nguồn thông tin:

 

 

Tin khác